Remote ID en de Europese droneregels

Twee verordeningen, één basis

De Europese droneregels staan in twee verordeningen die sinds 31 december 2020 in alle lidstaten gelden. Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/945 bevat de eisen aan de drone als product, waaronder de klasse-aanduidingen C0 tot en met C6 en de verplichting tot Direct Remote ID. Uitvoeringsverordening (EU) 2019/947 bevat de regels voor het vliegen: de open, specifieke en gecertificeerde categorie, de registratie van exploitanten en de eisen aan piloten.

In Nederland houdt de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) toezicht. De registratie van exploitanten loopt via de RDW. Het registratienummer dat een exploitant daar krijgt, is een van de gegevens die de drone via Remote ID uitzendt.

Wat Remote ID precies inhoudt

Remote ID is de verplichting voor een drone om tijdens de vlucht een identificatiebericht uit te zenden. De norm ASD-STAN EN 4709-002 legt de inhoud en de radiotransporten vast. Het bericht bevat het serienummer van de drone, het registratienummer van de exploitant, de positie en hoogte van de drone, koers en snelheid, de positie van de piloot of het opstijgpunt, een tijdstempel en een eventuele noodstatus.

De norm staat vier transporten toe: Bluetooth 4 (Legacy Advertising), Bluetooth 5 (Long Range), WiFi Beacon en WiFi NaN. De fabrikant kiest. Een ontvanger die alle drones wil zien, moet daarom op alle vier luisteren.

Voor welke drones de verplichting geldt

Sinds 1 januari 2024 is de overgangsperiode voor drones zonder klasse-aanduiding afgelopen. Zulke drones mogen in de open categorie alleen nog in subcategorie A3 vliegen, op ruime afstand van mensen en bebouwing. Wie met een oudere drone zonder Remote ID toch boven een evenement vliegt, overtreedt daarmee al de afstandsregels, los van een eventueel verbod in de vergunning.

U-space en Network Remote ID

Uitvoeringsverordening (EU) 2021/664 introduceert U-space: aangewezen luchtruim waarin drones verplicht gebruikmaken van digitale diensten, waaronder netwerkidentificatie (Network Remote ID), geo-awareness en vluchtautorisatie. Lidstaten wijzen U-space-luchtruim zelf aan. Controleer bij ILT of LVNL of en waar in Nederland U-space-luchtruim is aangewezen; buiten dat luchtruim blijft Direct Remote ID de basis.

Nederlandse regels rond evenementen

Het luchtruim is een nationale bevoegdheid. Een gemeente kan het vliegen zelf niet verbieden, maar kan wel voorwaarden opnemen in de evenementenvergunning en kan via de Algemene Plaatselijke Verordening het opstijgen en landen op haar grondgebied beperken. Daarnaast verbiedt de open categorie het vliegen boven mensenmenigten. Voor grote evenementen kan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een tijdelijk gebied met beperkingen instellen, waardoor het luchtruim boven het evenement voor drones gesloten is.

In de praktijk staat in de meeste vergunningen een verbod op drones boven het terrein, en in toenemende mate een verplichting voor de organisator om maatregelen te treffen. Dronedetectie via Remote ID is de manier om aan te tonen dat u die maatregelen heeft genomen en om het verbod ook daadwerkelijk te handhaven met beveiliging en politie.

Wat u als organisatie mag doen

• Remote ID-signalen ontvangen en tonen. Het signaal is bewust openbaar.
• De positie van de piloot gebruiken om beveiliging of politie ter plaatse te sturen.
• Waarnemingen opslaan voor evaluatie en vergunningsaanvragen, met een passende bewaartermijn.
• De gegevens delen met politie en gemeente in het kader van de veiligheid van het evenement.

Wat u niet mag doen

• Een drone storen (jammen). Het gebruik van stoorzenders is in Nederland verboden onder de Telecommunicatiewet.
• Een drone overnemen, neerhalen of vangen. Deze bevoegdheden zijn voorbehouden aan politie, Koninklijke Marechaussee en Defensie.
• Waarnemingen langer bewaren of breder delen dan het doel vereist.

De AEROTECT DRID is een passieve ontvanger. Hij zendt niets uit en valt daarmee buiten de regels voor zendapparatuur. Het beeld dat hij levert, is bedoeld om de bevoegde diensten in staat te stellen op te treden.

Privacy en de AVG

Het registratienummer van de exploitant en de positie van de piloot zijn persoonsgegevens in de zin van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Een organisatie die deze gegevens verwerkt, doet dat doorgaans op grond van een gerechtvaardigd belang: de veiligheid van bezoekers en het naleven van de vergunning. Leg vast welk doel u heeft, hoe lang u bewaart en wie toegang heeft.

Wanneer u het AEROTECT-platform gebruikt, is AEROTECT verwerker en bent u verwerkingsverantwoordelijke. Wij sluiten daarvoor een verwerkersovereenkomst. In het platform stelt u de bewaartermijn zelf in.

Bronnen

• Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/945 betreffende onbemande luchtvaartuigsystemen
• Uitvoeringsverordening (EU) 2019/947 inzake de regels en procedures voor de exploitatie van onbemande luchtvaartuigen
• Uitvoeringsverordening (EU) 2021/664 betreffende een regelgevingskader voor de U-space
• ASD-STAN prEN 4709-002, Direct Remote Identification
• ASTM F3411, Standard Specification for Remote ID and Tracking
• Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en RDW, registratie en toezicht in Nederland